De deur van de universiteit staat pas op een kier voor professionals die willen blijven leren

De deur van de universiteit staat pas op een kier voor professionals die willen blijven leren

Bernard Bernards is universitair docent bij het Instituut Bestuurskunde van de Universiteit Leiden. Zijn onderzoek en onderwijs richt zich op vraagstukken van professionele besluitvorming, onzekerheid, leiderschap en bureaucratie, met een specifieke focus op het domein van zorg en welzijn.

Erik werkt al jaren als beleidsadviseur bij een grote gemeente. Tijdens zijn studie Bestuurskunde leerde hij veel over beleid en publieke organisaties, maar begrippen als network governance, psychologische veiligheid en maatwerk speelden destijds nauwelijks een rol. Nu jonge collega’s deze begrippen steeds vaker gebruiken, zou hij zijn kennis graag actualiseren. Een volledige tweede masteropleiding volgen past echter niet bij zijn behoefte, en ook niet bij zijn agenda.

Nadia liep een andere route. Vanuit een technische achtergrond groeide zij door naar een leidinggevende functie in het veiligheidsdomein. In haar dagelijkse werk krijgt ze steeds vaker te maken met beleidsprocessen, bestuurlijke verhoudingen en organisatiedynamiek. Ze zoekt academische verdieping gericht op de vraagstukken die ze in haar werk tegenkomt. 

De kennis die Erik en Nadia zoeken, is binnen FGGA volop aanwezig. Maar hoe krijgen zij daar toegang toe?

Een waardevol aanbod, maar niet voor iedere leervraag    
FGGA biedt, onder meer via het Centre for Professional Learning (CPL), al een mooi onderwijsaanbod voor professionals. Met leergangen kunnen zij hun kennis verdiepen en nieuwe inzichten verbinden met hun werkpraktijk. Daarmee levert het CPL een belangrijke bijdrage aan een leven lang ontwikkelen.

Tegelijkertijd blijft een afzonderlijk onderwijsaanbod voor professionals noodzakelijkerwijs beperkt. Niet voor iedere specifieke leervraag kan een aparte leergang worden ontwikkeld. Immers, de tijd van de wetenschappelijke staf is beperkt en vaak krijgt ons reguliere onderwijs dan voorrang. De vraag is daarom: kunnen we professionals ook toegang bieden tot afzonderlijke vakken binnen ons reguliere onderwijs, en wat is daar voor nodig? 

Met deze vraag ga ik de komende vijf jaar aan de slag door middel van een project dat gefinancierd wordt vanuit de Leiden Teachers’ Academy. Daarin onderzoek ik hoe de faculteit door middel van micro-credentials haar voordeur voor professionals verder open kan zetten, en de didactische uitdagingen en mogelijkheden die dat met zich mee brengt.

Meer dan aanschuiven    
Micro-credentials zijn kleinschalige, gecertificeerde onderwijseenheden waarmee professionals gericht kennis en vaardigheden kunnen ontwikkelen, zonder zich voor een volledige opleiding in te schrijven. Professionals zouden bijvoorbeeld één of enkele bestaande vakken kunnen volgen en daarvoor na succesvolle afronding een erkend certificaat ontvangen. 

Er zijn al enkele kleinschalige experimenten geweest met dit instrument, maar daaruit blijkt dat simpelweg een extra stoel in de collegezaal zetten en een mooi certificaat toekennen niet genoeg is. Wanneer voltijdstudenten en werkende professionals hetzelfde vak volgen, verschillen hun ervaringen, verwachtingen en leerdoelen. Dat vraagt om onderwijs waarin die verschillen bewust worden benut. Dat is het uitgangspunt van dit project: een leeromgeving creëren waarin voltijdstudenten en professionals niet alleen naast elkaar zitten, maar daadwerkelijk met en van elkaar leren. 

Dat deze vorm van onderwijs veel kan opleveren, ervaar ik in mijn eigen onderwijs binnen de master Management van de Publieke Sector. Een groot deel van de studenten combineert deze opleiding met een baan. Ik merk hoe leuk, prikkelend en levendig de discussies zijn wanneer deze studenten hun eigen ervaringen inbrengen in de collegezaal. Daar maken we als docenten binnen dit programma ook bewust ruimte voor en we zien dat ook studenten die nog geen relevante werkervaring hebben, daarvan profiteren en beter voorbereid op de arbeidsmarkt komen. Ik zou deze ideeën graag willen inbrengen in andere vakken en andere programma’s

Een voordeur die naar twee kanten opengaat    
Dit project biedt professionals dus de mogelijkheid om hun kennis te actualiseren en vraagstukken uit hun werk te verbinden met recente wetenschappelijke inzichten. In het contact met voltijdstudenten worden zij bovendien geconfronteerd met frisse perspectieven en kritische vragen. 

Maar de meerwaarde werkt ook de andere kant op. Ervaren beleidsadviseurs, leidinggevenden en uitvoerende professionals brengen actuele casuïstiek in, laten zien hoe abstracte concepten in de praktijk uitwerken en kunnen theoretische aannames op basis van hun ervaring ter discussie stellen. Zo krijgen voltijdstudenten toegang tot waardevolle praktijkkennis. Daarnaast doen zij contacten op met mensen uit hun toekomstige werkveld. Door de open voordeur komt dus ook nog eens nieuwe kennis en ervaring binnen waarvan het reguliere onderwijs rijker wordt. 

Dit project staat nog aan het begin. Daarom kom ik graag in contact met collega’s die eveneens nieuwsgierig zijn naar onderwijs waarin reguliere studenten en werkende professionals samen leren. Heb je hier al ervaring mee, zie je mogelijkheden binnen je eigen onderwijs of voorzie je juist praktische of didactische knelpunten? Deel dan vooral je ervaringen en ideeën!